ถ้าเปรียบกับประเทศไทย การเปิดเสรีทางการเมืองหรือการเปลี่ยนแปลงการปกครองตั้งแต่แรกเป็นการเคลื่อนไหวโดยกลุ่มคนที่จำกัด คือเรามีระบบที่เรียกว่าประชาธิปไตยมาสวมแทนสมบูรณ์อาญาสิทธิราชโดยที่ยังไม่ใช่ความต้องการทางตรงจากประชาชน และตามต่อจากยุคการเปลี่ยนแปลง รัฐก็ทำงานในลักษณะที่มิได้ต่างจากการปกครองแบบเดิม ยังเป็นคน Guide และออกแนวคิดแทนประชาชนอยู่ดี มันจึงออกมาเป็นรูปแบบประชานิยมอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน มันก็เหมือนวิวัฒนาการ มันต้องมีสิ่งเร้าที่กระตุ้นให้คนดิ้นรนจึงจะเกิดพัฒนาการ การพัฒนาประชากรในชาติก็มีความจำเป็นจะต้องเปิดอิสระให้รับผิดชอบตัวเอง และยอมให้มีการเจ็บในระดับหนึ่งไม่ใช่การอุ้มกันไปตลอด

ในมุมมองของผมก็คือ การเปิดเสรีทางการเมืองไม่ให้เป็นการส่งเสริมให้ประชาชนดิ้นรน และเกิดการพัฒนาตัวเองขึ้นมาแข่งขัน การเปิดเสรีทางการค้าคือสิ่งที่ให้สภาพการแข่งขัน เกิดการพัฒนา และไม่ว่ารัฐจะต้องการหรือไม่ มันก็จะเกิดพลวัติขับเคลื่อนให้มีการเปิดเสรีทางการเมือง

ปัญหาที่สำคัญของระบบประชานิยมก็คือการเอื้อให้เกิดสภาพงอมืองอเท้า แต่โดยที่การเปลี่ยนแปลงย่อมทำให้เกิดความไม่พอใจและรัฐบาลที่เปิดเสรีทางการค้าก็อาจเสี่ยงต่อการที่คะแนนนิยมจะฮวบลงจากความเดือดร้อนของ ปชช ในช่วงแรก ถ้าเป็นกรณีของสังคมนิยม น่าจะเปิดเสรีทางการค้าง่ายกว่าการเปิดเสรีโดยประเทศที่หลุดมาอยู่ในระบบการตามใจแบบประชานิยมอย่างของไทยนะครับ